ప్రజారోగ్యాన్ని కాపాడేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక అడుగు వేసింది. ఇకపై అనేక మందుల ప్యాకేజింగ్పై QR కోడ్లను తప్పనిసరి చేస్తూ కొత్త నిబంధనను అమలులోకి తెచ్చింది. మార్కెట్లో నకిలీ, నాణ్యత లేని మందుల బెడదను ఎదుర్కోవడానికి ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
ఈ “ట్రాక్ అండ్ ట్రేస్” వ్యవస్థ అధికారికంగా ఆగస్టు 2023 నుండి ప్రారంభమైంది. మొదటి దశలో, అత్యంత జనాదరణ పొందిన 300 డ్రగ్ బ్రాండ్లకు ఈ నియమం వర్తిస్తుంది. కాల్పాల్, డోలో, ఆలెగ్రా, వివిధ యాంటీబయాటిక్స్ వంటి సాధారణ మందులు ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి.
వినియోగదారులు పాటించాల్సిన ప్రక్రియ చాలా సులభం. మీరు మందులు కొనుగోలు చేసినప్పుడు, ప్యాకెట్పై ఉన్న QR కోడ్ను మీ స్మార్ట్ఫోన్తో స్కాన్ చేయవచ్చు. ఈ స్కాన్ తక్షణమే అనేక ముఖ్య వివరాలను ప్రదర్శిస్తుంది.
ఈ వివరాలలో ఇవి ఉంటాయి:
- ప్రత్యేక ఉత్పత్తి గుర్తింపు కోడ్ (Unique ID)
- మందు యొక్క జెనరిక్ పేరు
- బ్రాండ్ పేరు
- తయారీదారు పేరు మరియు చిరునామా
- బ్యాచ్ నంబర్
- తయారీ మరియు గడువు తేదీ
- తయారీ లైసెన్స్ నంబర్
ఒకవేళ సమాచారం కనిపించకపోయినా లేదా ప్యాకెట్పై ఉన్న వివరాలతో సరిపోలకపోయినా, ఆ మందు నకిలీది కావచ్చు. ఇది రోగులు, ఫార్మసిస్ట్లను రక్షణలో మొదటి వరుసలో నిలబెడుతుంది.
మందుల సరఫరా గొలుసును పారదర్శకంగా మార్చడమే ప్రభుత్వ లక్ష్యం. ఇది ఒక మందు ఫ్యాక్టరీ నుండి ఫార్మసీకి చేరే వరకు దానిని ట్రాక్ చేయడానికి సహాయపడుతుంది. తత్ఫలితంగా, నకిలీ ఉత్పత్తులు వ్యవస్థలోకి ప్రవేశించడం చాలా కష్టమవుతుంది.
ఈ మొదటి దశ తర్వాత, ప్రభుత్వం ఇప్పటికే ఒక పెద్ద విస్తరణకు ప్రణాళిక సిద్ధం చేస్తోంది. ఈ QR కోడ్ ఆవశ్యకతను పొడిగించడానికి డ్రగ్స్ టెక్నికల్ అడ్వైజరీ బోర్డ్ (DTAB) అంగీకరించింది. తదుపరి దశలో అన్ని వ్యాక్సిన్లు, క్యాన్సర్ నిరోధక మందులు, యాంటీమైక్రోబయల్స్, నార్కోటిక్ డ్రగ్స్ ఉండే అవకాశం ఉంది.
అయితే, ఈ వ్యవస్థ కొన్ని సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. ఆరోగ్య నిపుణులు ఇటీవల కొన్ని భద్రతా లోపాలను ఎత్తి చూపారు. సాధారణ QR కోడ్లను నకిలీదారులు సులభంగా కాపీ చేయగలరని వారు హెచ్చరిస్తున్నారు. నకిలీ మందులపై నకిలీ QR కోడ్లను ఉంచి, అవి కూడా “అసలైనవి” అని తప్పుగా ధృవీకరిస్తున్నట్లు నివేదికలు ఉన్నాయి.
అందువల్ల, నిపుణులు మరింత సురక్షితమైన, ఎన్క్రిప్టెడ్ టెక్నాలజీ కోసం ఒత్తిడి తెస్తున్నారు. QR కోడ్ ఒక మంచి ప్రారంభం అయినప్పటికీ, నకిలీదారులను నిజంగా ఆపడానికి దానిని మరింత మెరుగుపరచాలని వారు వాదిస్తున్నారు. మొత్తంమీద, భారతదేశంలో మందుల భద్రతను నిర్ధారించడంలో కొత్త QR కోడ్ ఆదేశం ఒక ముఖ్యమైన అడుగు. ఇది వినియోగదారులు తమ మందులను తక్షణమే ధృవీకరించుకోవడానికి అధికారం ఇస్తుంది. ఈ వ్యవస్థను విస్తరిస్తున్నప్పటికీ, నకిలీదారుల కంటే ఒక అడుగు ముందు ఉండటానికి అధికారులు భద్రతా లోపాలను కూడా మూసివేయాల్సి ఉంది.
