ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతిలో రెండో దశ భూ సమీకరణకు (LPS 2.0) ప్రభుత్వం సిద్ధమవుతున్న వేళ, ఈ నిర్ణయంపై తీవ్ర విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. ఇప్పటికే మొదటి దశలో దాదాపు 33,000 ఎకరాల పట్టా భూమితో పాటు, మొత్తం 53,000 ఎకరాల వరకు సమీకరించిన ప్రభుత్వం, మళ్ళీ 16,666 ఎకరాలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఏమొచ్చిందనేది ప్రధాన ప్రశ్న.

ఇంతకుముందు సమీకరించిన భూమి మొత్తం రాజధాని నిర్మాణానికి సరిపోకపోతే, మొదట్లో వేసిన ‘వరల్డ్ క్లాస్ రాజధాని’ ప్రణాళిక ఒక ‘ఫెయిల్యూర్’ అయినట్టే కదా అని విశ్లేషకులు ప్రశ్నిస్తున్నారు. 53,000 ఎకరాలు ఒక సాధారణ మున్సిపాలిటీకి కూడా సరిపోని పరిస్థితి ఎందుకు వచ్చిందో ప్రభుత్వం సమాధానం చెప్పాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

పాత రైతులకు అన్యాయం: ప్లాట్ల హామీ ఏమైంది?

ప్రభుత్వం మరో దశకు వెళ్ళడానికి ముందు, మొదటి దశలో భూములిచ్చిన పాత రైతుల సమస్యలు పరిష్కరించాలని గట్టి డిమాండ్ వినిపిస్తోంది. సుమారు దశాబ్దం క్రితం భూములిచ్చిన వేలాది మంది రైతులకు ఇప్పటికీ వారికి చెందాల్సిన తుది ప్లాట్లు, వాటి టైటిల్ డాక్యుమెంట్లు (LOC) పూర్తి స్థాయిలో అందలేదని తెలుస్తోంది.

ప్లాట్లపై స్పష్టమైన యాజమాన్య హక్కులు లేకపోవడం వల్ల ఆ రైతులకు ఆర్థిక భద్రత కరువైంది. బ్యాంక్ లోన్‌లకు వెళ్ళాలన్నా, ఆర్థిక లావాదేవీలు నిర్వహించాలన్నా వీలుపడటం లేదు. రైతులకు కౌలు చెల్లింపులు జరుగుతున్నప్పటికీ, వారి భవిష్యత్తు అంతా ఆధారపడిన రిటర్నబుల్ ప్లాట్లకు లీగల్ స్టేటస్ లేకపోవడం పెద్ద లోపంగా నిలిచింది. పాత దాతలకు న్యాయం చేయకుండా కొత్తగా భూములు తీసుకోవడం ఎంతవరకు సమంజసం?

రియల్ ఎస్టేట్‌పై దెబ్బ: ధరలు పడిపోయే ప్రమాదం

ప్రభుత్వం మరో 16,000 ఎకరాలకు పైగా (కొన్ని లెక్కల ప్రకారం మొత్తం 20,494 ఎకరాలు) భూమిని మార్కెట్‌లోకి తీసుకురావడం వల్ల రియల్ ఎస్టేట్ రంగంపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుందని హెచ్చరికలు వస్తున్నాయి. వాస్తవానికి, కొత్త ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చాక అమరావతి రియల్ ఎస్టేట్ ధరలు అమాంతం పెరిగాయి.

కానీ, పెద్ద మొత్తంలో అదనపు భూమిని అందుబాటులోకి తెస్తే, డిమాండ్ తగ్గుతుంది. దీని వల్ల రియల్ ఎస్టేట్ ధరలు భారీగా పడిపోయే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే ధరలు పెరుగుతాయని ఆశించిన మొదటి దశ రైతులకు ఇది పెద్ద షాక్ అవుతుంది. ఇది కేవలం రైతుల ఆర్థిక అంచనాలను దెబ్బతీయడమే కాక, మొత్తం రాజధాని ప్రాంతం యొక్క ఆర్థిక పునాదిని కూడా బలహీనపరుస్తుంది.

‘ఆర్గానిక్’ అభివృద్ధికి ఎందుకు అవకాశం ఇవ్వరు?

ఏదైనా నగరం తనంతట తానుగా, ఆర్గానిక్‌గా పెరగడానికి అవకాశం ఇవ్వకుండా, ప్రభుత్వం బలవంతంగా భూ సమీకరణ ద్వారా విస్తరించడంపై విమర్శలు వస్తున్నాయి. చారిత్రక నగరాలు కాలక్రమేణా ప్రజల అవసరాలు, ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు అనుగుణంగా విస్తరిస్తాయి. అమరావతి విషయంలో, ఇప్పటికే భారీ విస్తీర్ణం ఉన్నప్పుడు, దానికి కావాల్సినంత ఆర్గానిక్ డెవలప్‌మెంట్ జరగనివ్వకుండా మళ్ళీ భూమి తీసుకోవడంపై అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

ప్రభుత్వం ఈ కొత్త భూములను గ్రీన్‌ఫీల్డ్ ఎయిర్‌పోర్ట్, స్పోర్ట్స్ సిటీ వంటి భారీ ప్రాజెక్టుల కోసం కోరుకుంటున్నట్లు తెలుస్తోంది. అయితే, ఇప్పటికే సమీకరించిన వేల ఎకరాల్లో ఈ ప్రాజెక్టులను ఎందుకు పెట్టలేకపోయారు? మొదటి దశ భూమిని పూర్తిస్థాయిలో ఉపయోగించుకోకముందే, రెండో దశకు వెళ్లడం వెనుక అసలు ఉద్దేశం ఏమిటి? ఈ ప్రశ్నలకు ప్రభుత్వం త్వరగా సమాధానాలు చెప్పకపోతే, మొదటి దశ రైతులు మరింత ఆందోళన చెందడం ఖాయం.